Heeft u de materialen 

.

De stoomboot Smilde I

Het zal in de tweede helft van de 19^e eeuw vrij druk zijn geweest op de Drentsche Hoofdvaart, vooral in de gemeente Smilde waar Pramen en Tjalken aan de wal lagen¹ om lading te lossen en nieuwe in te nemen, meestal nieuwe lading aangevoerd vanuit de veenderij. Soms lagen ze daar te wachten op vrije doorvaart in één van de wijken, of op het vrijkomen van een laadplaats, waar de turf op het veld aan de rand van een wijk lag opgestapeld. Soms had de schipper zijn schip daar geparkeerd opzoek naar nieuwe lading of was het gewoon zijn rustpunt. Een rustpunt om even een paar dagen thuis te zijn bij vrouw en kinderen die aan de wal woonden. Dan waren daar de Pramen en Tjalken die afgeladen hun reis begonnen en in zuidelijke richting vertrokken naar de turfmarkt in Meppel, in Zwartsluis of nog verder naar Hollandse havens. Gelet op windrichting konden die meestal geen gebruik maken van hun zeiluitrusting. Om toch vooruit te komen werden zij veelal aan een lijn voortgetrokken. Meestal gebeurde dat trekken door gezinsleden van de schipper, of door hem zelf, soms indien aanwezig door de knecht. Maar als het niet vlotte, de last te zwaar was of bij te veel tegenwind, dan werd een scheepsjager ingehuurd die met zijn paard het schip naar zijn bestemming trok.

Vanuit tegengestelde richting zeilden de schippers bij gunstige wind de Drentsche Hoofdvaart op in noordelijke richting naar de veenderij in Smilde. Terugkomend uit Holland hadden ze vaak retourvracht aan boord, meestal straat- en huisvuil, soms dakpannen of metselstenen. Zij waren niet alleen schipper maar ook koopman,zij kochten en verkochten. Veelal voeren deze schepen bij de opvaart naar de veenderij onder zeil. Dan hadden ze in Meppel, in de bergloods bij de Paradijssluis en later bij de Galgenkampsbrug², de zware zee-uitrusting gewisseld voor een lichtere het zogenaamde vaart- of kanaaltuig dat daar opgeslagen lag. Voor die zeiluitrusting had je geen giek en gaffel nodig waardoor het zeilen op kanalen wat handelbaarder was. Behalve vrachtschepen passeerden daar ook andere zoals de trekschuit van Hatzmann en die van Auwerda die een geregelde dienst van passagiers en lading van Hoogersmilde op Assen hadden, zo had de Jonge een dienst tussen Assen en Veenhuizen, Meier van Appelscha naar Assen en ter Heide van Meppel op Assen. Beurtschipper Blomsma had er één van Meppel op Groningen en Blomberg van Meppel op Veenhuizen. Dan passeerde daar ook de stoomboot van ten Wolde, die een wekelijkse dienst van Meppel op Assen had en dagelijks in een pendeldienst  tussen Zwolle en Assen de “Magdalena Elisabeth” van de Drentsche en Overijsselsche schroef stoombootdienst.³

¹ Boek: De laatste echte schippers van Hylke Speerstra. “Smilde als rustpunt”.

² Provinciale Drentsche en Asser courant.27-07-1881.

³ Provinciale Drentsche en Asser courant 19-11-1864.

.